सुवास कर्ण
जनकपुरधाम, कोरोना भाइरसका संक्रमित भेटिन थालेपछि सतर्कता अपनाउने सरकारले मंगलबारदेखि देशैभरि एक साताका लागि ‘लकडाउन’ अर्थात आंशिक कफ्र्युको घोषणा गरेको छ ।
लकडाउन हाम्रै तपाईको सुरक्षा र जीवन रक्षाका लागि सरकारद्वारा चालिएको ठोस कदम हो । कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट बच्न लकडाउनको अवधिमा नागरिकले अत्यावश्यक कामका लागि बाहेक घरबाहिर निस्कन पाउने छैनन् ।
लकडाउनमा सम्पूर्ण उद्योग व्यवसाय बन्द गरिनुका साथै सार्वजनिक र निजी सवारी साधनमा पूर्ण रोक लगाइएको छ । यस अवधिमा, स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षा निकायका सवारी र सम्बन्धित निकायबाट तोकिएका इजाजत प्राप्त सवारी मात्र चल्नेछन् । यद्यपि औषधि उपचार, खाद्य वस्तु खरिद जस्ता अत्यावश्यक काममा भने मानिसहरु घरबाट बाहिर निस्कने सक्नेछन् ।
लकडाउन उल्लंघन गरेमा यस्तो कारवाही
कोरोना रोकथाम, नियन्त्रण र उपचारसम्बन्धी उच्चस्तरीय समन्वय समितिले सरकारले तोकेको मापदण्ड उल्लंघन गरे कारबाही गर्ने अधिकार प्रमुख जिल्ला अधिकारी (सीडीओ) लाई दिएको छ । सीडीओले स्थानीय प्रशासन ऐन २०२८ को समेत प्रयोग गरी कारबाही गर्न सक्नेछन् ।
त्यस्तै संक्रामक रोग ऐन, २०२० अन्तर्गत पनि कारबाही हुन सक्नेछ। सो ऐनमा जारी आदेशको अपहेलना गर्नेलाई एक महिना कैद र एक सय रुपैयाँ जरिवाना वा दुवैको व्यवस्था छ ।
त्यस्तै सरकारी अधिकारीको काममा बाधा र्पुयाउने व्यक्तिलाई एक हजार रुपैयाँ जरिवाना र ६ महिना कैद वा दुवै हुन सक्नेछ ।
मानिसहरूको आवतजावत र घुलमिलबाट कोरोना संक्रमण सबैभन्दा छिटो सर्ने भएकाले संसर्ग रोकेर प्रकोप फैलिनबाट रोक्न ‘लकडाउन’ गरिएको हो। कोरोना भाइरसको प्रकोप फैलिएका विश्वका विभिन्न देश र शहरहरूमा अहिले यस्तो ‘लकडाउन’ गर्ने क्रम बढिरहेको छ ।
कोरोना भाइरस संक्रमण भएपछि सबैभन्दा पहिले चीनको वुहान शहरलाई यसरी नै ‘लकडाउन’ गरी प्रकोप नियन्त्रणमा लिइएको थियो । वुहानको अनुभव र विज्ञहरूको भनाइमा कोरोना भाइरसको प्रकोप फैलिन नदिने ‘लकडाउन’ नै प्रभावकारी उपाय हो ।
अघिल्लो हप्तादेखि नै अन्तर्रा्ष्ट्रिय उडान र लामो दुरीका सवारी साधनमा रोक, ठूला भेला र भिडभाड नियन्त्रण गर्दै आएको सरकारले आइतबार काठमाडौंमा फ्रान्सबाट आएकी एक युवतीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएसँगै ‘लकडाउन’ गर्ने निर्णय लिएको हो ।
